In het landsbelang!

Soms is politiek een hel. Het kruis dat Emile Roemer gisteren moest dragen, toen hij genadeloos en als een klein kind werd toegesproken door een journaliste die haar werk – we kunnen het niet anders zeggen – te goed deed: auw. Door Peter Wierenga.

Je kreeg te doen met Roemer. Op een of andere manier vermoed ik dat hij op een andere toon was benaderd als ie nog op kop had gelegen in de peilingen.

Al kan niet ontkend worden dat E.R. draaide, zwalkte, en op het laatst op zijn rug op de grond rondjes lag te draaien: bij kruisverhoren slaat de sympathie om.

In een film ga je van de crimineel houden zodra die zelf gemarteld wordt. Van mij mag de SP nu elke dag een ander standpunt verkondigen, elke dag een andere leeftijd waarop de AOW-bonnetjes voor het eerst in de brievenbus vallen, elke dag een ander zwaar beroep verzinnen.

Soms is politiek glorieus.

Wat in Sybrand Buma deed me opveren? Het klonk zo onlogisch, zo schaamteloos hypocriet op het eerste gehoor. Zijn ontkenning van de suggestie in zijn eigen kruisverhoor, namelijk dat hij na 12 september net als in 2010 op grond van het landsbelang, zoals de christendemocraten het gedoogbouwsel destijds verdedigden, opnieuw in zee zou kunnen gaan met de PVV.

Dat ie dit nu uitsloot, betekende niet dat hij het partijbelang boven het landsbelang liet gaan. “Het gaat erom wat het landsbelang is, bekeken vanuit het CDA.”

Kiertje

Landsbelang. Tring. Even oppassen. Deur op een kiertje. Voor je het weet spoelt er iets over je heen en wordt je onherroepelijk meegesleurd, op weg naar de overgave van het brein. Het klinkt gek, een landsbelang dat zo systematisch gerelativeerd wordt, en toch is dat perfect houdbaar.

Het enige objectieve landsbelang dat ik me kan voorstellen is dat het betreffende land überhaupt bestaat, desnoods voorzien van een collectieve dosis Weltschmerz. Maar hoe het er dan in detail uit moet zien, onder welke wetten, hangt af van eenieders visie, ideologie, voor mijn part programma.

En voor een zeker deel aan de natuur, die ons met sardonisch genoegen aan beperkingen onderwerpt – nog niet eens de eindigheid van het leven, maar simpele zaken als het klimaat, de zee, het al dan niet voorhanden zijn van een rivier of berg, ga zo maar door.

Noodzakelijkheid

Probleem is alleen, moet ik toegeven, dat (met name rechtse) politici juist zelf het woord landsbelang graag uitspuwen, op tafel werpen, om daarmee hun eigen plannen een aura van noodzakelijkheid, van onontkoombaarheid mee te geven.

Desalniettemin. Politiek: botsing aller landsbelangen.

De hypothese dat het in 2010 na het stembussucces van de PVV gek was geweest om die partij – en de cohorten “ontevredenen” niet bij de regering te betrekken, was zo gek nog niet.

Mag je best landsbelang op plakken. En de stelling dat de situatie sindsdien door de eurocrisis radicaal is veranderd, en dat het gek zou zijn om als CDA opnieuw in zee te gaan met de partij die de euro wil vernietigen. Sterker nog, dat dit tegen het landsbelang in zou druisen.

Opgelucht

Dus was ik opgelucht dat Buma zich niet mee liet slepen. En als een der weinigen ook nog met iets van een overkoepelende visie kwam – nou niet meteen cynisch doen, ik weet ook wel dat het snel moest en snel ging. Dat we de oorzaken – volgens Buma onze tekortschietende moraal – van de crisis niet moeten vergeten. He ja. Daar zijn crises goed in, het je zo druk maken dat je geen tijd meer hebt om echt eens diepgaand over ze na te denken.

Rutte zei het letterlijk gisteren: bijna al zijn tijd gaat eraan op, die eurocrisis. Voor hem is het ook balanceren, met al die landsbelangen.

Het zijne varieert met de taal waarin hij spreekt. Hoorde hem weglopend door de gangen van Carré net iets te hard bellen. “Nein Angela, so habe ich das nicht gesagt. Wenn es uns kein extra Geld kostet, bin ich selbstverständlich einverstanden mit extra Zeit fur die Griechen. Machen wir doch!”

Reageer op dit artikel